سفری به کویر مصر؛روستای گردشگرپذیری که امکانات ندارد

گاهی مسافران با طی کردن مسیری حدود ۷۰۰ کیلومتر میتوانند به آرامشی دور از هیاهوی شهری مانند تهران برسند و خستگی راه را فراموش کنند؛ مسیری که در پایان آن به سکوت، آرامش، هوای پاک و طبیعت بکر و زیبای کویر مرکزی ایران میتوان رسید. به گزارش خبرنگار بخش گردشگری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، برای رسیدن به این آرامش و طبیعت کویری، اگر سفر را از شمال شرق اصفهان آغاز کنید، باید از نایین و انارک بگذرید و پیش از رسیدن به خور، دنبال نشان و راهی باریک منتهی به روستایی کوچک در دل کویری بزرگ بگردید.

چند کیلومتر مانده به خور، راهی خاکی مسیر را نشان میدهد که در آن فقط امکان حرکت یک ماشین وجود دارد. البته در این مسیر، نشانه یا تابلویی وجود ندارد و تنها تابلوی موجود که احتمالا قرار است مسافران را از خطرها حفظ کند، تابلویی با عکس شتر و نوشته ای است که احتمال میدهد شتر در جاده باشد. درختچه های کوچکی که محلی‌ها به آنها بوته‌های تاغی میگویند، نخل‌های سوخته و زمین‌های نیمه بایر نشان از رسیدن به روستای مصر، یکی از نقاط گردشگری و کویر‌‌گردی در شمال شرق اصفهان دارند.

بیشتر علاقه‌مندان به کویر‌گردی و دیدن آسمان در شب‌های کویر، در این روستا اقامت می‌کنند؛ ولی حدود دو کیلومتری شمال روستای مصر با حدود ۱۲۰ نفر جمعیت، روستایی کوچک‌تر با دو خانواده به نام روستای فرحزاد قرار دارد. این روستا میان شن‌های روان و رمل‌های ماسه‌یی محصور شده است و نیزار مصر، چال سلکنون، تخت عباسی، تخت بازو و تخت عروس در اطراف آن قرار دارند. هرچند روستای مصر و کویر آن از بکر‌ترین و زیباترین مناطق کویری کشور است، ولی نبود امکانات اولیه مانند آب سالم، کمک‌های اولیه و مخابرات، برای گردشگران مشکلات متعددی را پدید می‌آورد.

یکی از بومیان این منطقه که با ایجاد دو مهمانسرا به سبک معماری درونگرای خانه‌های محلی کویری پذیرای تعداد زیادی گردشگر در روزهای گردش‌پذیر این منطقه است، درباره‌ی مهم‌ترین دغدغه‌هایش با خبرنگار بخش گردشگری ایسنا گفت‌وگو کرد.

هاشم طباطبایی تبدیل شدن گردشگاه‌های ایران به تلی از زباله را یکی از مهم‌ترین معضلات در مناطق گردشگری دانست و گفت: می‌ترسم روزی دو روستای مصر و فرحزاد نیز به تلی از زباله تبدیل شوند و نتوانیم جلوی پیش آمدن این مشکل را بگیریم. وی با اشاره به رشد بوته‌های تاغی در منطقه که توسط اداره‌ی منابع طبیعی چند سال برای رشد آنها هزینه شده است، اظهار کرد: گردشگرانی که با ماشین به این روستا وارد می‌شوند، به راحتی از روی این درختچه‌ها رد می شوند و حتا کسانی که فصل زمستان را برای دیدن این روستا انتخاب می‌کنند، از این درختچه‌ها به‌ عنوان هیزم استفاده می‌کنند. او با اشاره به برطرف شدن مشکل برق از چندماه پیش در روستای مصر، بیان کرد: مشکل تلفن و مخابرات تا حدودی در این منطقه حل شده است؛ ولی هنوز گاهی آنتن‌ها قطع و ارتباط با دیگر مکان‌ها بسیار سخت می‌شود، به گونه‌ای که ممکن است، در طول یک روز به طور کامل تلفن‌ها آنتن نداشته باشد.

وی بهترین وسیله‌ی گردشگران برای به دست آوردن آب شیرین را تانکری دانست که روزانه به روستا آورده می‌شود، ولی آن تانکر هم در حمل ونقل سالم نمی‌ماند. به همین دلیل، همه مجبورند از آب معدنی استفاده کنند که بطری‌های خالی آن به‌ جز زباله‌هایی که بومی‌های منطقه مجبورند از پشت سر گردشگران آنها را جمع کنند، فایده‌ی دیگری ندارد.

این فعال حوزه‌ی گردشگری نبود پارکینگ، هتل و رستوران را در این دو روستای هدف گردشگری و مناطق اطراف آن، از جمله کمبودها و ضعف‌های منطقه دانست و افزود: متأسفانه در این منطقه هیچ‌گونه امکانات پزشکی نداریم. بارها در مکاتبه‌ها و صحبت‌ها به صورت حضوری و کتبی از مسؤولان خواسته‌ایم که خانه‌ی بهداشت روستای مصر را که چند سال پیش تعطیل شد، دوباره بازگشایی کنند؛ ولی هنوز این اتفاق نیفتاده است و اگر یکی از مردم بومی منطقه یا گردشگران به پزشک نیاز پیدا کنند، باید حدود ۵۰ تا ۶۰ کیلومتر راه را با ماشین طی کنند تا در شهرستان‌ها و روستاهای اطراف از امکانات پزشکی بهره‌مند شوند.

طباطبایی وجود انواع حشرات، خزنده‌ها، عقرب‌ها و مارها را در منطقه‌ی کویری مصر بسیار مشکل‌ساز ارزیابی و بیان کرد: اگر کسی توسط این موجودات آسیب ببیند، در روستا کمترین امکانات و کمکهای اولیه هم برای کمک به او وجود ندارد. او با اشاره به اینکه مسیر روستای مصر، مسیری طولانی و بدون آسفالت است، گفت: بیشتر گردشگران این منطقه از تهران هستند که برای رسیدن به اینجا باید مسافتی حدود ۷۰۰ کیلومتر را بپیماید که برخی از راههای آن بدون آسفالت و تابلوی راهنما است. وضعیت اطلاع رسانی به گردشگران برای رسیدن به این روستا بسیار ضعیف است؛ وقتی گردشگر از جاده‌ی اصلی به جاده‌ی فرعی که حدود ۴۰ کیلومتر است، وارد میشود با یک جاده‌ی خالی با عرض کم و بدون تابلو که گاهی در آن شتر نیز وجود دارد، مواجه می‌شود.

وی با بیان اینکه بیشتر گردشگرانی که به این منطقه می‌آیند، اطلاعات کافی ندارند، اظهار کرد: پارکینگی را در چند کیلومتری روستای فرحزاد و مصر می‌توان ایجاد کرد و تعدادی شتر تا محل سکونت گردشگر، او را جابه‌جا کنند تا از این راه هم جلوی تخریب بوته‌های تاغی گرفته شود و هم اطلاعات کافی توسط راهنماها به گردشگر داده شود. همچنین با توجه به اینکه موظف به ارائه‌ی آمار گردشگران به مسؤولان هستیم، در چنین پارکینگی میتوان اطلاعات گردشگر را جمع‌آوری کرد.

طباطبایی انجام هریک از این اقدامات را مستلزم وجود بودجه‌ی مناسب و همکاری ارگان‌هایی مانند فرمانداری، محیط زیست، میراث فرهنگی و استانداری دانست و افزود: با یک مدیریت مناسب، ورود گردشگر به این دو روستا را میتوان رهبری کرد. او همچنین نقش بومی‌ها را در راهنمایی و جلوگیری از تخریب بوته‌های کویری و تمیز ماندن منطقه بسیار مؤثر دانست و ادامه داد: بومی‌ها با جمع‌آوری چوب‌های خشک و فروش آنها به گردشگران در فصل‌های سرد سال، منبع درآمدی برای خود می‌توانند ایجاد و از نابودی درختچه‌های منطقه نیز جلوگیری کنند.

این فعال گردشگری با اشاره به زیاد شدن تعداد افرادی که در منطقه بدون مجوز به گردشگران اسکان می‌دهند، گفت: از میراث فرهنگی و همه‌ی کسانی که در زمینه‌ی گردشگری فعال هستند، درخواست حمایت در این زمینه داریم، چون میراث فرهنگی می‌تواند این بحث را مدیریت کند تا کسانی که مجوز و توانایی‌های لازم را برای این فعالیت ندارند، از گردونه خارج شوند. خبرنگار ایسنا در هفته‌ی گذشته تلاش کرد از اقدامات انجام شده توسط اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان با هدف حل مشکلات موجود در این منطقه‌ی گردشگری مطلع شود، اما تلاش‌ها برای گفت‌وگو با مدیر این اداره کل به نتیجه نرسید. البته با وجود تمام مشکلات و محدودیت‌ها هم‌چنان یکی از زیباترین شب‌ها را می‌توان در کویرهای ایران تجربه کرد، حتا اگر نیمه‌شب با صدای حرکت شترها بی‌خواب شوید یا هنگام وارد یا خارج شدن از روستا، مدت‌ها منتظر بمانید تا شترها از جاده عبور کنند!